Kíkọ́ láti kà: ohun tí sáyẹ́nsì sọ nípa ọ̀nà ìkọ́ni

Ìdájọ́ tí a kọ́ lé orí àwọn àdánwò 38

Ìròyìn Teaching Children to Read jáde ní Oṣù Kẹ́rin 2000. Nípa decoding, ìwádìí ìwé-ìkẹ́kọ̀ọ́ ṣàyẹ̀wò àwọn ìwádìí 1 373 tí a tẹ̀ jáde láti 1970; 38 nínú wọn kún àwọn ìlànà ọ̀nà ìgbìmọ̀ náà, tí ó tó láti pèsè ìfiwéra 66 láàrin àwọn ẹgbẹ́ akẹ́kọ̀ọ́. Ìfiwéra kọ̀ọ̀kan fi ìkọ́ni tí a ṣètò nípa ìsopọ̀ láàrin lẹ́tà àti ìró wọn wé ọ̀nà mìíràn (National Reading Panel, ìròyìn kíkún, 2000).

Àwọn èsì ẹ̀ka yìí ni a tẹ̀ jáde ní 2001 nínú Review of Educational Research, látọwọ́ Linnea Ehri, Simone Nunes, Steven Stahl àti Dale Willows: agbára àpapọ̀ 0,41 standard deviation, tí a díwọ̀n ní òpin ètò náà (Ehri et al., 2001). Standard deviation ni a ń lò gẹ́gẹ́ bí ẹyọ ìfiwéra láàrin àwọn ìgbésẹ̀ ìkọ́ni; ìgbìmọ̀ náà kà agbára yìí sí ti àárín.

Àwọn ìwádìí 38 náà kan àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó ní nǹkan bí ọdún 5 sí 12, ní pàtàkì nínú kíláàsì ìṣe déédéé, pẹ̀lú àwọn ìdánwò ṣáájú àti lẹ́yìn (National Reading Panel, 2000). Ọ̀pọ̀ ètò tí a kọ́ nínú wọn gbajúmọ̀ ní àwọn ilé-ìwé tí ń lo èdè Gẹ̀ẹ́sì, bíi Jolly Phonics tàbí Reading Mastery.

Ohun tí decoding ń ṣe, àti ohun tí kò ṣe

Lẹ́yìn àpapọ̀ 0,41, àwọn ìdíwọ̀n yàtọ̀. Èrè tí ó pọ̀ jù wà ní àwọn ọ̀rọ̀ tí ó tẹ̀lé ìlànà, 0,67 standard deviation, àti 0,60 ní àwọn ọ̀rọ̀ tí a dá sílẹ̀, àwọn ìtẹ̀lépẹ̀ lẹ́tà tí kò ní ìtumọ̀. Òye ń pọ̀ sí i ní 0,27, kíkà sókè ní 0,25, méjèèjì ju òdo lọ (National Reading Panel, 2000).

Ìgbìmọ̀ náà tún tọ́ka sí ipò kan: àwọn ètò tí ó dúró ní ìsopọ̀ láàrin lẹ́tà àti ìró péré, láìlò wọ́n, kò ní èrè púpọ̀; kíkà àwọn àkọsílẹ̀ ni góńgó ṣì wà (National Reading Panel, 2000). Ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó dàgbà, ìtẹ̀síwájú nínú decoding kò ní ìmúdára gidi nínú òye.

Nínú kíláàsì, èyí ń fúnni ní ìpele méjì tí ó somọ́ ara wọn: ìkọ́ni tààràtà nípa kóòdù náà, àti lílò rẹ̀ nínú àwọn àkọsílẹ̀ tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń kà, tí wọ́n sì ń kọ.

Bíbẹ̀rẹ̀ ní kùtùkùtù ń mú agbára pọ̀ sí i lẹ́ẹ̀mejì

Ní kindergarten àti ní ọdún kìíní ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ (CP), agbára àpapọ̀ dé 0,55 standard deviation; ó ń lọ sílẹ̀ sí 0,27 nígbà tí ìkọ́ni bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn CP péré (National Reading Panel, 2000). Ìròyìn náà pinnu pé ó dára láti bẹ̀rẹ̀ ní kùtùkùtù, àti láti tẹ̀síwájú fún ọdún méjì sí mẹ́ta.

Ìgbìmọ̀ náà tún fi àwọn ọ̀nà ìkọ́ni wé ara wọn. Ìkọ́ni ẹnìkan-kọ̀ọ̀kan fi 0,57 standard deviation hàn; kíláàsì kíkún dúró ní 0,39. Ìyàtọ̀ láàrin àwọn ọ̀nà wọ̀nyí kò ṣe pàtàkì nínú ìṣirò (National Reading Panel, 2000).

Nítorí náà, ìkọ́ni kíláàsì tí a ṣètò, tí a fi ọdún méjì sí mẹ́ta ṣe é, ń mú agbára tí ó bá ìkọ́ni ẹnìkan-kọ̀ọ̀kan mu (National Reading Panel, 2000). A kò ní nílò ètò àkànṣe láti bẹ̀rẹ̀.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó ní ìṣòro kọ́kọ́

Nínú àwọn ìfiwéra tí a pín ní ìbámu pẹ̀lú ipò àwùjọ, agbára ga jù ní àwọn ọmọ tí wọ́n wá láti àwọn ìdílé tí kò lọ́rọ̀: 0,66 standard deviation, ní ìfiwéra pẹ̀lú 0,44 ní àwọn ọmọ tí wọ́n wá láti àwọn ìdílé àárín (National Reading Panel, 2000). Ní àwọn ọmọ tí a rí i pé wọ́n ní ìṣòro kíkà, ó ń mú kíkà àwọn ọ̀rọ̀ dára sí i kedere; èrè lórí òye àkọsílẹ̀ kéré.

Àkópọ̀ Burns, Duke àti Cartwright, tí a tẹ̀ jáde nínú School Psychology ní 2023, tún ṣàyẹ̀wò àwọn ìwádìí 333 láti inú meta-analysis 26: ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kíkà ń ṣòro fún, àwọn ìgbésẹ̀ decoding wà ní ipò gíga nínú àkọsílẹ̀, pẹ̀lú agbára àárín 0,48 lórí òye tàbí àwọn èsì kíkà. Ní àwọn òǹkàwé àárín, agbára kan náà ń lọ sílẹ̀ sí 0,19.

Ètò ìtìlẹ́yìn kan lè gbára lé àwọn nọ́mbà wọ̀nyí: decoding tí a ṣètò ní àkọ́kọ́, láti kindergarten, fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó yẹ̀gẹ̀ jù.

Ohun tí àwọn nọ́mbà wọ̀nyí ń yí padà nínú ilé-ìwé

Ìròyìn náà gbani nímọ̀ràn láti gbé ìkọ́ni decoding kalẹ̀ ní kindergarten àti ní ọdún kìíní ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ (CP), fún gbogbo akẹ́kọ̀ọ́, àti láti tẹ̀síwájú fún ọdún méjì sí mẹ́ta (National Reading Panel, 2000).

Ìgbìmọ̀ náà tún fẹ́ kí ètò kọ̀ọ̀kan pèsè àwọn ìdánwò fún àwọn olùkọ́, láti dá àwọn ọmọ tí wọ́n nílò àfikún ìkọ́ni tí a ṣètò mọ̀ (National Reading Panel, 2000).

Oṣù mẹ́rin sí ọdún kan lẹ́yìn òpin ètò kan, agbára ìtọ́pá rẹ̀ ti lọ sílẹ̀ sí 0,27, ní ìfiwéra pẹ̀lú 0,51 ní òpin àwọn ìpàdé (National Reading Panel, 2000). Kíkà gidi, tí a ń ṣe lẹ́yìn náà, ń tọ́jú àwọn èrè wọ̀nyí.

Ìròyìn náà sì fi àwọn ìbéèrè tí ó ṣí sílẹ̀: gígùn tí ó dára jù fún ìpàdé kan, iye àwọn ìsopọ̀ tí a ó bo nínú ọdún. Àwọn ìpinnu wọ̀nyí jẹ́ ti àwọn ẹgbẹ́ olùkọ́.